नुकत्याच दोन हजार सव्वीसच्या जाहीर झालेल्या पद्म पुरस्कारांच्या यादीमध्ये यंदा महाराष्ट्रातल्या तब्बल पंधरा दिग्गजांची नावं झळकली.
Padma Shri, Padma bhushan आणि Padma Vibhushan हे पुरस्कार हे भारतातील सर्वोच्च नागरी सन्मान मानले जातात. कला, साहित्य, क्रीडा, उद्योग, विज्ञान, समाजसेवा, आरोग्य आणि लोककला अशा विविध क्षेत्रांत अतुलनीय योगदान देणाऱ्या व्यक्तींना हा सन्मान दिला जातो. पद्म पुरस्कार २०२६च्या यादीत महाराष्ट्रातील अनेक मान्यवरांचा समावेश झाल्याने हा क्षण प्रत्येक महाराष्ट्रीयनसाठी अभिमानास्पद ठरतो. या यादीत मनोरंजन, क्रीडा, लोककला, उद्योग, विज्ञान आणि समाजसेवा क्षेत्रातील एकूण १५ दिग्गज व्यक्तींचा गौरव करण्यात आला आहे.
धर्मेंद्र – मरणोत्तर पद्मविभूषण
बॉलिवूडचे ‘ही-मॅन’ म्हणून ओळखले जाणारे धर्मेंद्र यांनी हिंदी चित्रपटसृष्टीत चार दशकांहून अधिक काळ प्रेक्षकांच्या मनावर अधिराज्य गाजवलं. शोलाय, धरमवीर, सत्यकाम यांसारख्या अजरामर चित्रपटांतून त्यांनी अभिनयाची वेगळी छाप उमटवली. अभिनयासोबतच साधेपणा, लोकप्रियता आणि जनसामान्यांशी असलेलं नातं ही त्यांची ओळख होती. त्यांच्या चित्रपटसृष्टीतील अतुलनीय योगदानाचा सन्मान म्हणून त्यांना मरणोत्तर पद्मविभूषण प्रदान करण्यात आलं.
अल्का याग्निक – पद्मभूषण
हिंदी चित्रपटसंगीतातील सर्वात यशस्वी पार्श्वगायिकांपैकी एक असलेल्या अल्का याग्निक यांनी हजारो गाणी गायली आहेत. ९०च्या दशकात त्यांच्या आवाजाने संपूर्ण देश मंत्रमुग्ध केला. अनेक फिल्मफेअर पुरस्कार आणि आंतरराष्ट्रीय सन्मान मिळवणाऱ्या अल्का याग्निक यांनी संगीत क्षेत्रात दर्जा, सातत्य आणि लोकप्रियता यांचा अनोखा संगम साधला. त्यांच्या संगीतसेवेच्या गौरवार्थ त्यांना पद्मभूषण प्रदान करण्यात आलं.
आर. माधवन – Padma Shri
अष्टपैलू अभिनेता आर. माधवन यांनी हिंदी, तमिळ आणि इंग्रजी चित्रपटांतून आपली वेगळी ओळख निर्माण केली. ‘रहना है तेरे दिल में’, ‘3 इडियट्स’, ‘रॉकेट्री’ यांसारख्या चित्रपटांतून त्यांनी दर्जेदार अभिनय सादर केला. अभिनयासोबतच दिग्दर्शन, लेखन आणि सामाजिक विषयांवरील सहभागामुळे ते एक जबाबदार कलाकार म्हणून ओळखले जातात. चित्रपटसृष्टीतील योगदानासाठी त्यांना Padma Shri देण्यात आला.
सतीश शाह – मरणोत्तर Padma Shri
ज्येष्ठ अभिनेते सतीश शाह यांनी चित्रपट, दूरदर्शन आणि रंगभूमी अशा तिन्ही माध्यमांतून अभिनयाची समृद्ध कारकीर्द गाजवली. विनोदी, गंभीर आणि सहाय्यक भूमिका त्यांनी तितक्याच ताकदीने साकारल्या. ‘साराभाई व्हर्सेस साराभाई’मधील भूमिकेमुळे ते घराघरात पोहोचले. त्यांच्या दीर्घकालीन अभिनय योगदानाचा सन्मान म्हणून त्यांना मरणोत्तर पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.
रोहित शर्मा – Padma Shri
भारतीय क्रिकेट संघाचा कर्णधार रोहित शर्मा हा आधुनिक क्रिकेटमधील सर्वोत्तम फलंदाजांपैकी एक मानला जातो. वनडे क्रिकेटमध्ये तीन द्विशतकांचा विक्रम, आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांतील यशस्वी नेतृत्व आणि शांत स्वभाव ही त्याची वैशिष्ट्ये आहेत. भारतीय क्रिकेटला जागतिक स्तरावर नवी उंची देण्यात त्यांचा मोठा वाटा आहे. क्रीडा क्षेत्रातील या योगदानासाठी त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.
भिकल्या धिंडा – Padma Shri
पालघर जिल्ह्यातील ज्येष्ठ आदिवासी कलाकार भिकल्या धिंडा यांनी तारपावादन या लोककलेला जागतिक ओळख मिळवून दिली. पारंपरिक वाद्याच्या माध्यमातून त्यांनी आदिवासी संस्कृती, इतिहास आणि जीवनशैली जगासमोर मांडली. अनेक आंतरराष्ट्रीय मंचांवर त्यांनी भारताचं प्रतिनिधित्व केलं. लोककलेच्या संवर्धनासाठी दिलेल्या योगदानाबद्दल त्यांना पद्मश्री पुरस्कार देण्यात आला.
रघुवीर खेडकर – Padma Shri
मराठी लोककला तमाशा जिवंत ठेवण्यासाठी रघुवीर खेडकर यांनी आयुष्य वाहिलं. आधुनिकतेच्या झगमगाटात हरवत चाललेल्या तमाशाला त्यांनी नवी ओळख मिळवून दिली. देश-विदेशात तमाशाचं सादरीकरण करून त्यांनी मराठी संस्कृतीचा झेंडा उंचावला. लोककलेच्या संवर्धनासाठी केलेल्या अथक प्रयत्नांमुळे त्यांना पद्मश्री पुरस्काराने गौरवण्यात आलं.
उदय कोटक – पद्मभूषण
देशातील अग्रगण्य बँकिंग उद्योजक उदय कोटक यांनी भारतीय आर्थिक क्षेत्रात मोठा ठसा उमटवला आहे. कोटक महिंद्रा बँकेच्या माध्यमातून त्यांनी बँकिंग, वित्तीय शिस्त आणि उद्योजकतेचा नवा आदर्श निर्माण केला. अर्थव्यवस्थेतील योगदान, धोरणात्मक नेतृत्व आणि वित्तीय सुधारणांमुळे त्यांना पद्मभूषण पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.
पियूष पांडे – पद्मभूषण
भारतीय जाहिरात क्षेत्रातील दिग्गज पियूष पांडे यांनी संवादशैली, सर्जनशीलता आणि लोकभावना यांचा प्रभावी वापर करून जाहिरातींना नवी दिशा दिली. त्यांच्या जाहिराती केवळ ब्रँड नव्हे तर संस्कृती घडवणाऱ्या ठरल्या. जाहिरात आणि सर्जनशील उद्योगातील योगदानासाठी त्यांना पद्मभूषण देण्यात आलं.
अशोक खाडे – Padma Shri
उद्योजक अशोक खाडे यांनी औद्योगिक विकास, स्थानिक उद्योग आणि रोजगारनिर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे. त्यांनी उभारलेल्या उद्योगांमुळे अनेकांना रोजगार मिळाला आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेला चालना मिळाली. उद्योग क्षेत्रातील त्यांच्या सामाजिकदृष्ट्या उपयुक्त योगदानासाठी त्यांना Padma Shri पुरस्कार देण्यात आला.
सत्यनारायण नुवाल – Padma Shri
उद्योग क्षेत्रातील अनुभवी व्यक्तिमत्त्व सत्यनारायण नुवाल यांनी औद्योगिक विस्तार, गुंतवणूक आणि आर्थिक विकासासाठी भरीव योगदान दिलं. शाश्वत उद्योगधंदे आणि सामाजिक जबाबदारी यांचा समतोल राखण्याचा त्यांचा दृष्टिकोन उल्लेखनीय आहे. त्यांच्या कार्याची दखल घेऊन केंद्र सरकारने त्यांना Padma Shriने गौरवण्यात आलं.
डॉ. अर्मिडा फर्नांडिस – Padma Shri
वैद्यकीय आणि आरोग्य क्षेत्रात कार्यरत असलेल्या डॉ. अर्मिडा फर्नांडिस यांनी विशेषतः महिलांच्या आरोग्यासाठी आणि ग्रामीण भागातील वैद्यकीय सेवांसाठी उल्लेखनीय कार्य केलं आहे. समाजाभिमुख वैद्यकीय सेवा आणि संशोधनातील योगदानामुळे त्यांना Padma Shri पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आलं.
जुझर वासी – Padma Shri
विज्ञान आणि संशोधन क्षेत्रात कार्य करणारे जुझर वासी यांनी नवोन्मेष, तंत्रज्ञान आणि वैज्ञानिक प्रगतीसाठी मोलाचं योगदान दिलं आहे. संशोधनाच्या माध्यमातून समाजोपयोगी उपाय शोधण्यात त्यांचा सहभाग राहिला आहे. विज्ञान क्षेत्रातील योगदानाची दखल घेत त्यांना Padma Shri पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.
श्रीरंग लाड – Padma Shri
कृषी क्षेत्रातील सुधारणा, शाश्वत शेती आणि शेतकरी सक्षमीकरणासाठी श्रीरंग लाड यांनी महत्त्वपूर्ण कार्य केलं आहे. आधुनिक तंत्रज्ञान आणि पारंपरिक ज्ञान यांचा समन्वय साधत त्यांनी कृषी क्षेत्रात सकारात्मक बदल घडवून आणले. त्यांच्या कार्याची दखल घेऊन त्यांना Padma Shri पुरस्कार देण्यात आला.
जनार्दन बोथे – Padma Shri
समाजसेवेसाठी आयुष्य वाहून घेतलेल्या जनार्दन बोथे यांनी दुर्बल, वंचित आणि गरजू घटकांसाठी सातत्याने काम केलं आहे. शिक्षण, आरोग्य आणि सामाजिक न्याय या क्षेत्रांत त्यांचा सक्रिय सहभाग राहिला आहे. समाजपरिवर्तनासाठी केलेल्या कार्याचा सन्मान म्हणून त्यांना पद्मश्री प्रदान करण्यात आला.
पद्म पुरस्कार २०२६ मधील ही यादी महाराष्ट्राच्या सामाजिक, सांस्कृतिक आणि राष्ट्रीय योगदानाचं प्रतिबिंब आहे. विविध क्षेत्रांतून देशाला समृद्ध करणाऱ्या या दिग्गजांचा गौरव प्रत्येक महाराष्ट्रीयनसाठी अभिमानाचा क्षण आहे. संवाद सेतूकडून या सर्व महान व्यक्तिमत्वांना मानाचा मुजरा..!
